ਲੁਧਿਆਣਾ: ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਨੇ ਝੋਨਾ ਉਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਸਲ ਵਿੱਚ Iron Deficiency (ਲੋਹੇ ਦੀ ਘਾਟ) ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਲਕੀ ਬਣਤਰ (Light-textured) ਵਾਲੀਆਂ, ਉੱਚ pH ਅਤੇ ਘੱਟ ਜੈਵਿਕ ਪਦਾਰਥ (Organic Matter) ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

PAU ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ Iron Deficiency ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੀਲਾਪਣ (Interveinal Chlorosis) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨਸਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਪੱਤਾ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਚਿੱਟਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਦਾ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

2 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਏ ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕੈਂਪ ਦੌਰਾਨ PAU ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ Iron Deficiency ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਬਾਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਬੰਧ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

PAU ਨੇ ਆਪਣੀ Package of Practices – Kharif 2026 ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਸੂਖਮ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ (Micronutrients) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਬੇਲੋੜੀ ਜਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਾਲ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ Iron Deficiency ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਹਰੀਅਾਲੀ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਧਾਰਨ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ (KVK) ਜਾਂ PAU ਦੇ Farm Advisory Service Centre ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ।