ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥੰਮ੍ਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ (Manufacturing Sector) ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਗਤੀ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੌਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਐੱਸ ਐਂਡ ਪੀ ਗਲੋਬਲ (S&P Global) ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਐੱਚ.ਐੱਸ.ਬੀ.ਸੀ. ਇੰਡੀਆ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪਰਚੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰਜ਼ ਇੰਡੈਕਸ (PMI) ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ 'ਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਗ (Weak Demand) ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਆਰਡਰਾਂ (New Orders) ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਸੁਸਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ (Industrial Production) 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ (New Job Opportunities) ਦੇਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਹੌਲੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਾਚਾਰ ਏਜੰਸੀ ਰਾਇਟਰਜ਼ (Reuters) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਵੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੁਸਤ ਮੰਗ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣ (Job Creation) ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੁਸਤੀ (Economic Slowdown) ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੰਕੇਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ (Economists) ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਚੇਜ਼ਿੰਗ ਮੈਨੇਜਰਜ਼ ਇੰਡੈਕਸ ਯਾਨੀ ਪੀ.ਐੱਮ.ਆਈ. ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤਕ (Early Indicator) ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 50 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦਾ ਪੀ.ਐੱਮ.ਆਈ. ਸਕੋਰ ਵਿਸਥਾਰ  (Expansion) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 50 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਾ ਸਕੋਰ ਸੰਕੁਚਨ ਯਾਨੀ ਗਿਰਾਵਟ (Contraction) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਜੋ ਰਫ਼ਤਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੌਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਿੰਗ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਜੇ ਮਹੀਨੇ ਨਵੀਂ ਭਰਤੀ (Hiring) ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਹੌਲੀ ਹੋਣਾ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਦੀ ਸੁਸਤੀ ਦਾ ਇਹ ਰੁਝਾਨ (Trend) ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,  ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਗ੍ਰੋਥ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀਆਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।